บุคคล ๔ผู้ต้อง ใช้และไม่ต้องใช้ความเพียรดับกิเลส

พระผู้มีพระภาคทรงแสดงบุคคล ๔ ประเภท คือ
๑. ผู้ต้อง ใช้ความเพียรดับกิเลสได้ในปัจจุบัน
๒. ผู้ต้องใช้ความเพียร ดับกิเลสได้เมื่อสิ้นชีวิตแล้ว
๓. ผู้ไม่ต้องใช้ความเพียร ดับกิเลส ได้ในปัจจุบัน
๔. ผู้ไม่ต้องใช้ความเพียร ดับกิเลสได้เมื่อสิ้นชีวิตแล้ว
 ( สองประเภทแรกตรัสอธิบายในทางผู้ปฏิบัติสายวิปัสสนา สองประเภทหลังตรัสอธิบายในทางผู้ปฏิบัติสายสมถะ ส่วนที่ดับกิเลสได้ในปัจจุบัน หรือเมื่อตายไปแล้ว ขึ้นอยู่แก่อินทรีย์ คือ ธรรมอันเป็นใหญ่ มีกำลังแรงหรืออ่อน ).

http://www.baanjomyut.com/pratripidok/prasudtanpidok/1304.html