สิ่งที่ไกลกันแสนไกล ๔ ประการ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไกลกันแสนไกล ๔ ประการ นี้ ๔ ประการเป็นไฉนดูกรภิกษุทั้งหลาย 

ฟ้ากับแผ่นดิน นี้เป็นสิ่งที่ไกลกันแสนไกลประการที่ ๑ 

ฝั่งนี้และฝั่งโน้นแห่งสมุทร นี้เป็นสิ่งที่ไกลกันแสนไกลประการที่ ๒ 

พระอาทิตย์ยามขึ้นและยามอัสดงคตนี้เป็นสิ่งที่ไกลกันแสนไกลประการที่ ๓ 

ธรรมของสัตบุรุษและธรรมของอสัตบุรุษ นี้เป็นสิ่งที่ไกลกันแสนไกลประการที่ ๔

ดูกรภิกษุทั้งหลาย สิ่งที่ไกลกันแสนไกล ๔ ประการนี้แล ฯ

พระไตรปิฎก ภาษาไทย (ฉบับหลวง) เล่มที่ ๒๑

พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๓ อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต

จะรู้ว่าเสื่อมจากอกุศลธรรมหรือไม่ ให้พิจารณาธรรม ๔ อย่างในตน

พระสาริบุตรแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย ว่า ภิกษุ ภิกษุณี
จะรู้ว่าเสื่อมจากอกุศลธรรมหรือไม่ ให้พิจารณาธรรม ๔ อย่างในตน
 คือความเป็นผู้
ไพบูลด้วย
ราคะ, 
โทสะ, 
โมหะ 
และปัญญาจักษุของผู้นั้นไม่เป็นไปในฐานะที่ควรและไม่ควรอันลึกซึ้ง.http://www.baanjomyut.com/pratripidok/prasudtanpidok/1304.html

๔ ไม่ใช่มิตรแท้

บัณฑิตรู้แจ้งมิตร ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ 

มิตรปอกลอก ๑ 

มิตรดีแต่พูด ๑ มิตรหัวประจบ ๑

มิตรชักชวนในทางฉิบหาย ๑ 

ว่าไม่ใช่มิตรแท้ ดังนี้แล้ว พึงเว้นเสียให้ห่างไกล เหมือนคนเดินทางเว้นทางที่มีภัย ฉะนั้น ฯ

http://etipitaka.com/read?keywords=มิตรแท้&language=thai&number=143&volume=11

มิตร ๔ เป็นมิตรแท้

ดูกรคฤหบดีบุตร มิตร ๔ จำพวกเหล่านี้ คือ 

มิตรมีอุปการะ ๑ 

มิตรร่วมสุขร่วมทุกข์ ๑

มิตรแนะประโยชน์ ๑ 

มิตรมีความรักใคร่ ๑ ท่านพึงทราบว่าเป็นมิตรมีใจดี [เป็นมิตรแท้] ฯ

http://etipitaka.com/read?keywords=มิตรแท้&language=thai&number=143&volume=11

ภูมิที่เกิดอันปราศจากความเจริญ มี ๔

อบายภูมิ๔

[อะบายยะพูม] น. ภูมิที่เกิดอันปราศจากความเจริญ มี ๔ คือ 

นรก 

เปรตวิสัย

 อสุรกายภูมิ 

และกําเนิดดิรัจฉาน. (ป. ส. อปาย).

http://dictionary.sanook.com/search/dict-th-th-royal-institute/อบายภูมิ

ธรรม ๔ อย่างว่า เป็นไปเพื่อความเลอะเลือน เพื่ออันตรธาน แห่งพระสัทธรรม

ตรัสแสดงธรรม ๔ อย่างว่า เป็นไปเพื่อความเลอะเลือน เพื่ออันตรธาน แห่งพระสัทธรรม คือ


๑. ภิกษุทั้งหลายเรียนพระสูตรด้วยบทพยัญชนะที่ยกขึ้นผิด มีเนื้อความอันแนะนำผิด


๒. ภิกษุทั้งหลายเป็นผู้ว่ายาก


๓.ภิกษุผู้สดับตรับฟังมากไม่สอนผู้อื่นให้ท่อง จำพระสูตรโดยเคารพ เมื่อภิกษุผู้สดับฟังมากเหล่านั้นล่วงลับไป พระสูตรก็ชื่อว่ามีมูลรากอันขาด ( ไม่มีผู้ทรง จำได้ ) ก็ไม่เป็นที่พึ่ง


๔. ภิกษุผู้เป็นเถระเป็นผู้มักมาก ย่อหย่อน เอาแต่นอนหลับทอดธุระในความสงัด ไม่ปรารภ ความเพียรเพื่อบรรลุธรรมที่ยังมิได้บรรลุ ทำให้คนรุ่นหลังถือเป็นตัวอย่าง. ในทางดีทรงแสดงโดยนัย ตรงกันข้าม.

http://th.m.wikipedia.org/wiki/ภิกษุ

กัปป์ที่นับไม่ได้ ๔ อย่าง

ทรงแสดงกัปป์ที่นับไม่ได้ ๔ อย่าง^๑ 
 คือ
สังวัฏฏกัปป์. 
สังวัฏฏัฏฐายีกัปป์, 
วิวัฏฏกัปป์, 
วิวัฏฏัฏฐายีกัปป์

 ทั้งสี่กัปป์นี้นับไม่ได้โดยง่ายว่า เท่านี้ปี, เท่านี้ ร้อยปี, พันปี, แสนปี.